Blog

ژنتیک سرطان 2

by انکوژن in اکتبر 23, 2016

ادامه از ژنتیک سرطان 1

ژنتیک سرطان 2

. (آپوپتوز) یا خودکشی برنامه‌ریزی شده سلولی:

واپسین راه فرار از سرطانی شدن سلول‌ها، انتخاب مرگ یا خودکشی برنامه‌ریزی شده است.

در طی آپوپتوز (Apoptosis) تخریب غشای هسته و سیتوپلاسم سلول و ارگانل‌ها منجر به قطعه قطعه شدن سلول می‌شود که به سرعت به‌وسیله یاخته‌های بیگانه‌خوار (فاگوسیت) دخورده و از محیط ربوده می‌شوند. در یک انسان، به‌طور میانگین هر روز 60 بیلیون سلول با مرگ برنامه‌ریزی شده می‌میرند. ازدیاد عمل در مرگ برنامه‌ریزی شده باعث تحلیل بافت‌ها می‌شود و فقدان عمل موجب تولید سلول‌های سرطانی می‌شود. عوامل بسیاری سبب تولید این خودکشی سلولی می‌شوند. توکسین‌ها، هورمون‌ها، سیتوکین‌ها، پرتوها، گرما،‌عفونت ویروسی،‌کمبود اکسیژن،‌ محرومیت غذایی، ازدیاد غلظت کلسیم داخل سلول و نیتریک اکسیدها مهم‌ترین عوامل به‌شمار هستند. چندین ژن در تولدی مرگ برنامه‌ریزی شده نقش مهمی را ایفاء کرده‌اند. از جمله؛ 2-Bcl، p53، Bcl-XL، Bim، Bad، Bak، Bax و 1-Mcl است.

genetic-saratan3

ژن 2-NCL روی کروموزوم 18q21 قرار دارد که وزن مولکولی پروتئین آن 25 کیلودالتون و طولش 239 اسید آمینه است. این پروتئین فعالیت آنزیم‌های کاسپاز را تنظیم می‌کند. این پروتئین 2-Bcl باعث رهایی Cytochrome C از میتوکندری‌ها می‌شود که منجر به فعال شدن کاسپاز 9 و سپس کاسپاز 3 می‌شود که سرانجام با خودکشی سلول پایان می‌یابد. پروتئین 2-Bcl می‌تواند هم در بقاء و هم مانع مرگ برنامه‌ریزی شده نقش بازی کند. همکاری پروتئین‌های (1-Mcl و 2-Bcl و Bcl-XL ) باعث تولید عمل ضد مرگ برنامه‌ریزی شده می‌شود. از طرف دیگر پروتئین‌های (Bax, Bak, Bad, Bim) در بقاء مرگ برنامه‌ریزی شده نقش مؤثری را بازی می‌کنند. براری جلوگیری از مرگ برنامه‌‌ریزی شده بایستی از عمل Fas و 2-Bcl جلوگیری کرد و غلظت IAPS را بالا برد. همچنین، پروتئین AKt-kinase باعث بقاء زندگی سلول‌ها می‌شود که از این روش صورت می‌گیرد.

فسفوریله شدن ژن Akt باعث جلوگیری از عمل Bax می‌شود و پروتئین Akt باعث فعال شدن مولکول IKKA می‌شود که این باعث فعالیت مولکول NF-KB می‌شود که سرانجام منجر به بیان ژن‌هایی می‌شود که ضد مرگ برنامه‌ریزی شده هستند، مانند ژن.

4. ژن های سرکوب‌گر تومور يا ژن‌های مهارکننده (Tumor suppressor gene)

ژن های سرکوب‌گر تومور، همان طور که از نام آنها پیداست، با تنظیم رشد و فعالیت های دیگر سلول، از ایجاد سرطان جلوگیری می کنند. از دست رفتن عملکرد پروتئین های رمزگذاری شده توسط ژن های سرکوب گر تومور، منجر به تقسیم سلولی افسار گسیخته، رشد غیر عادی سلولی و یا آپوپتوز ناقص خواهد شد.

genetic-saratan4

ژن‌های مهارکننده توموری که نبودشان باعث تقسیم غیرقابل کنترل سلول‌های سرطانی می‌شود. ژن مهارکننده P53 روی کروموزوم 17p13.1 قرار دارد. طول این ژن pbs 20000 است که پروتئین به طول 393 اسید آمینه می‌سازد. ژن P53 که در سال 1993 به نام مولکول سال و ژن نگهبان شناخته شد، به‌طور طبیعی تقسیم و رشد سلول را زیر نظر کامل دارد. هنگامی که این ژن جهش پیدا می‌کند، باعث تولید یک پروتئین غیرمعمولی می‌شود که نه فقط به رفتار طبیعی خود جامه عمل نمی‌پوشاند، بلکه همه ژن‌هایی که زیر فرماندهی این پروتئین انجام وظیفه می‌کردند، طغیان خواهند کرد و یک‌سری از رابطه‌های مولکولی و بیولوژیکی تقسیم سلولی از مسیر طبیعی خود خارج می‌شود و سلول به جهت سرطانی شدن پیشروی می‌کند. روی این اصل، جهش ژن p53 در بیش از 60 درصد بافت‌های سرطانیدیده می‌شود. بیش از 35 نوع از ژن‌های مهارکننده تابه‌حال شناسایی و گزارش شده‌اند.

وظایف این پروتئین p53 در حالت طبیعی، تنظیم تقسیم سلول‌ها، خودکشی سلول‌ها، مسن شدن سلول‌ها، عروق‌سازی، تمایز یافتن سلول‌ها و متابولیسم DNA است. بیش از 26000 جهش ژنتیکی در ژن p53 گزارش شده است. بیشتر این جهش‌ها در ناحیه DNA-binding اتفاق می‌افتد که باعث می‌شود ژن‌های زیر کنترل p53 نتوانند نسخه‌برداری نمایند. همگار پروتئین p53 با دو پروتئین P2-CDK1 و CDC2 سلول‌های سرطانی را در مراحل G1 و G2 تقسیم سلولی نگه می‌دارد. پروتئین P53، هم مهارکننده و هم ارتقاء کننده سلول‌های سرطانی است.

پروتئین P53 پس از آسیب‌های ژن‌های دیگر به DNA متصل می‌شود که باعث تحریک ژن WAF1 می‌شود. این ژن،‌ پروتئین P21 را می‌سازد که به پروتئین CDK2 می‌چسبد و اجازه ورود P21 به مرحله بعدی تقسیم سلولی را نمی‌دهد. پروتئین P53 یک ترکیبی از شبکه حوادث مولکولی است که در تولید سلول‌های سرطانی نقش مهمی را بازی می‌کند. پروتئین P53 فعال از طرف ترمینال N از دو روش (از روش MAPK پروتئین و از روش ATM و ATR و LHK پروتئین) باعث فسفوریله شدن می‌شود.

genetic-saratan5

وقتی کهP53 فسفوریله می‌شود، خاصیت چسبیدن به MDM2 را از دست می‌دهد. پروتئین Pint باعث دگرگونی شکل در ساختار P53 می‌شود که کمک به نبود اتصال P53 به MDM2 می‌شود.

وقتی که ژن P53 فاقد ضربه‌های محیطی است، مقدار P53 پایین می‌رود. پروتئین MDM2 به P53 می‌چسبد که از عملش جلوگیری می‌کند و آن را به سیتوپلاسم سلول انتقال می‌دهد.

انکوژن

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *